17 Νοεμβρίου 2015

Κριτική του βιβλίου "Σκανταλόπετρα" Σωτήρης Σαμπάνης



«Η σκανταλόπετρα είναι το τιμόνι των σφουγγαράδων.» Είναι η πέτρα που δένουν στον καρπό τους με μια θηλιά από σκοινί και καταδύονται με τόλμη στα παγωμένα νερά. Όμως η «Σκανταλόπετρα» του συγγραφέα Σωτήρη Σαμπάνη με βύθισε στα άδυτα της ψυχής του Μιχάλη, χωρίς να προλάβω να πάρω ανάσα, χωρίς να μπορέσω ν’ αντισταθώ στην χειμαρρώδη ορμή του λόγου του μα κυρίως στη θύελλα των σκέψεων και των στοχασμών του. Αφέθηκα λοιπόν και ακολούθησα τα χνάρια του ήρωα σε αυτό το συναρπαστικό ταξίδι στις αναμνήσεις του. 

https://www.dioptra.gr/Vivlio/501/712/Skantalopetra/
Κλικ για να διαβάσετε την υπόθεση


Ο Μιχάλης Νέζης επιστρέφει στην Ελλάδα μετά από σαράντα χρόνια, αφήνοντας προσωρινά πίσω του την Αυστραλία. Ο λόγος είναι ιερός : να προσφέρει μόσχευμα στον αγαπημένο του αδερφό, Στράτο, ελπίζοντας να αποτελέσει για εκείνον το «φιλί της ζωής». Για τον ίδιο όμως, η άφιξη στα πατρώα εδάφη, αποτελεί το έναυσμα για να ανατρέξει με αφοπλιστική ειλικρίνεια και αυτογνωσία, στα γεγονότα που σημάδεψαν την πρώιμη εφηβεία του και στιγμάτισαν την ενηλικίωσή του. Η αναμέτρηση με τις θύμησες, τα συναισθήματά του και τα χρόνια που έφυγαν ανεπιστρεπτί, είναι οδυνηρή μα συνάμα λυτρωτική. Τα κρυμμένα μυστικά αναδύονται αμείλικτα και ζητούν απαντήσεις. Και οι ενοχές πασχίζουν να βρουν τον εξαγνισμό και τη δικαίωση.  


Αισθάνομαι αδύναμη να διατηρήσω την αντικειμενικότητα μου απέναντι σ’ ένα μυθιστόρημα που άγγιξε την ψυχή μου και με συγκίνησε βαθιά. Η γραφή του συγγραφέα λυρική, άκρως ποιητική, με φράσεις και μύχιες σκέψεις που συγκλονίζουν, προβληματίζουν, διατρέχουν τη ραχοκοκαλιά σου και στέκεσαι ανήμπορος να συλλάβεις το μέγεθος της ομορφιάς και της έντασης των συναισθημάτων που περικλείουν μέσα τους. «Είναι σπουδαίο το παιχνίδι Στράτο. Εκεί βρίσκονται οι ευτυχισμένες ώρες των ανθρώπων».


Κάθε κομμάτι του πάζλ που συνθέτει το παρελθόν του πρωταγωνιστή, προκαλεί τον ψυχικό κόσμο του αναγνώστη, καθώς η άριστη γνώση και η άρτια χρήση του πλούτου της ελληνικής γλώσσας, κατορθώνει να προσδώσει την ένταση της κάθε σκηνής, της κάθε ανάμνησης, της κάθε μικρής ιστορίας από το χθες. Έκλαψα με την οδύνη που βίωσε ο Μιχάλης το βράδυ που «έφυγε» ο μπέμπης αδερφός του από το σπίτι, σε σημείο που σταμάτησα την ανάγνωση μέχρι να κοπάσει μέσα μου η συγκίνηση. Σφίχτηκε η καρδιά μου όταν η τελευταία εικόνα του μικρού Μιχάλη φεύγοντας με το πλοίο από το νησί του, ήταν η πλάτη της μάνας του. Ανατρίχιασα όταν ανακάλυψα την αλήθεια της ψυχής της Φανής.


Βασισμένη σε αληθινά γεγονότα, η επιστροφή στο τότε, μέσα από την ωριμότητα του σήμερα, προτάσσει αμείλικτα ερωτηματικά για τις επιλογές ζωής, για τα λάθη, για τις παραλείψεις, για τις ανασφάλειες, για τις φοβίες μας, για τα «γιατί» που χάθηκαν στο χρόνο. Κάθε χαρακτήρας προσφέρει το δικό του λιθαράκι με τις επιλογές του, την ιδιαίτερη ψυχοσύνθεσή του, με τις τραγικές αποφάσεις του. Και μέσα από τη λήθη προβάλλουν η ευγένεια, η υπομονή, η αξιοπρέπεια, το φιλότιμο, μα ταυτόχρονα ο εγωισμός και οι αρρωστημένες εμμονές. Ξαφνιάζεσαι με τη στωικότητα που δέχεται ο ήρωας τα χτυπήματα της Μοίρας μα η αλήθεια της ψυχής του φανερώνεται δίνοντας στη μία και μοναδική αγάπη του της ζωής του, την πραγματική της αξία. 


Μια ελεγεία για τη ζωή, το θάνατο, την απονομή ηθικής δικαιοσύνης, τις ενοχές, τη δύναμη των σκιών του παρελθόντος μα και το φως που διακρίνεται πάντα άσβεστο στην άκρη του τούνελ….

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου