28 Δεκεμβρίου 2015

Κριτική του βιβλίου "Πάτι και Ρόμπερτ" Patti Smith, εκδόσεις Κέδρος

Η Πάτι Σμιθ αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του παζλ που συνθέτει την εικόνα της Νέας Υόρκης κατά τη μετάβασή της από τη δεκαετία του ’60 στην αμέσως επόμενη. Χρόνια που σφύζουν από τον ξέφρενο ρυθμό της ποίησης, της τέχνης, της εσωτερικής αναζήτησης, του ροκ εν ρολ, της σεξουαλικής απελευθέρωσης , της μποέμικης ζωής. Η ιδιαίτερη αυτή καλλιτεχνική φυσιογνωμία βουτάει την πένα της στο μελανοδοχείο της ψυχής της και σκιαγραφεί με απλότητα και αφοπλιστική ειλικρίνεια τη σταδιακή και δύσκολη μεταμόρφωση της από κάμπια σε πεταλούδα, κρατώντας σφικτά το χέρι του Ρόμπερτ Μέιπλθορπ, του δικού της Ρόμπερτ.


ΚΛΙΚ για να διαβάσετε την υπόθεση


Δύο δρόμοι παράλληλοι : η Πάτι από το Σικάγο και ο Ρόμπερτ από το Λόνγκ Άιλαντ. Εκείνη μεγαλώνει αγαπώντας με πάθος τα βιβλία, λατρεύει τον Πικάσο και γνωρίζει με απόλυτη βεβαιότητα ότι θα γίνει καλλιτέχνης. Θα διαπιστώσει στην εφηβεία «ότι δεν είναι τόσο εύκολο να χαρίζεις ζωή και μετά να την εγκαταλείπεις» και για το λόγο αυτό θα ορκιστεί στο άγαλμα της Ιωάννης της Λορένης ότι θα κάνει κάτι άξιο στη ζωή της. Την ίδια στιγμή ο Ρόμπερτ θα δοκιμάσει LSD για πρώτη φορά και θα συνειδητοποιήσει ότι η καλλιτεχνική του φλέβα χτυπάει δυνατά μέσα του. Δύο ψυχές που θα συναντηθούν το καλοκαίρι που πέθανε ο Κολτρέιν, και παρέδωσαν ο ένας στον άλλον τη μοναξιά τους για πάντα. Από εκείνο το σημείο και μέχρι το θάνατο του Ρόμπερτ το 1989, θα ζήσουν μαζί, θα βιώσουν τις ήττες τους, θα χωρίσουν και θα επανασυνδεθούν, θα μοιραστούν τις συναισθηματικές τους ακροβασίες στη πάλη με το εγώ τους, θα ρισκάρουν, θα αναζητήσουν τη σεξουαλική τους ταυτότητα. Η άδολη και αγνή αγάπη που τους ενώνει με αόρατα νήματα, είναι ο φάρος που θα οδηγήσει τα βήματά τους στην προσωπική και δημιουργική τους ανέλιξη και επιτυχία...

Αδυνατώ πραγματικά να περιγράψω τη μαγεία που σε κατακλύζει από την πρώτη στιγμή : νιώθεις σαν να βουτάς χωρίς φιάλη οξυγόνου στα άδυτα της ψυχής της Πάτι Σμιθ και αφουγκράζεσαι τις ενδόμυχες σκέψεις της, τις τρελές της ιδέες, τις ανασφάλειές της, τις βάσιμες αγωνίες της για την εξασφάλιση των προς το ζην, την υπερπροσπάθεια της να εξασφαλίσει τα αναγκαία χρήματα ώστε να μπορέσει ο Ρομπερτ να αφοσιωθεί απερίσπαστος στο έργο του. Είναι δύο καλλιτέχνες που αγαπιούνται αληθινά χωρίς ίχνος εγωισμού : ο ένας σπρώχνει τον άλλον να δημιουργήσει, να γίνει καλύτερος, να εξελιχθεί, να κυνηγήσει τις ευκαιρίες του, να ακολουθήσει το μονοπάτι της τέχνης του.

Η μετάφραση του Αλέξη Καλοφωλιά είναι εξαιρετική, και η επιμέλεια της έκδοσης εντυπωσιακή : με φωτογραφικό υλικό από την κοινή τους ζωή, από τις δημιουργίες τους, από το ξενοδοχείο Chelsea και με παραθέσεις ποιημάτων της Σμιθ, που ολοκληρώνουν μοναδικά ένα αυτοβιογραφικό ντοκουμέντο απαράμιλλης ομορφιάς. Μέσα από τις σελίδες του παρελαύνουν οι Ρεμπό, Μπομπ Ντίλαν, Λότε Λένια, Πιαφ, Ζενέ, Τζον Λένον, Σάμ Σέπαρντ, ‘Αντι Γουόρχολ και πλήθος ανθρώπων της τέχνης που έχουν αφήσει το στίγμα τους με τις δημιουργίες τους και έχουν εμπνεύσει χιλιάδες ανθρώπων στο πέρασμα των χρόνων. Στο «Πάτι και Ρόμπερτ» γνωρίζουμε την ανθρώπινη πλευρά αυτών των «ιερών τεράτων», τα άγχη, τις φοβίες, τις ιδιαιτερότητές τους.  Και όλα αυτά με ιδανική μουσική υπόκρουση από τραγούδια – θρύλους όπως το «Light my Fire» του Μπομπ Ντίλαν.

Ένιωσα συναισθήματα πρωτόγνωρα, που με ξεπέρασαν, καθώς διάβαζα το ανηφορικό και δύσβατο μονοπάτι που περπάτησαν αυτές οι δύο μοναδικές προσωπικότητες προς την ολοκλήρωσή τους : μέσα από λάθη, εμμονές, κρίσεις έπαρσης ή απογοήτευσης, προσπαθώντας να βρουν το «εγώ» και το alter ego τους. Βήματα μπροστά, βήματα πίσω, λάθη, επιτυχίες, ρίσκα και απύθμενο πάθος και αγάπη για την τέχνη, ακολουθώντας αυτή τη φωνή που ακουγόταν μέσα στο μυαλό τους και τους ωθούσε να βρουν τρόπο να εκφράσουν τα εσώψυχά τους και να μεταμορφώσουν σε εικόνες και λέξεις την ιδιοφυία τους.

Μια ελεγεία για την Νέα Υόρκη μιας εποχής που «γέννησε» αληθινούς δημιουργούς, που απελευθέρωσε τις μύχιες σκέψεις των καλλιτεχνών και οδήγησε σε μια έκρηξη δημιουργίας που δονεί μέχρι σήμερα τον πλανήτη… μέσα από τα βήματα της Πάτι και του Ρόμπερτ.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου