28 Μαρτίου 2020

" Το (καθόλου) σωτήριο έτος 1794" του Γρηγόρη Αζαριάδη


Το (καθόλου) σωτήριο έτος 1794, Niklas Natt och Dag

Το δεύτερο μέρος της τριλογίας, η οποία ξεκίνησε με μυστήρια στη Σουηδία του 1793 και προχωρεί πλέον στην επόμενη «αιματηρή» χρονιά




Το πολυαναμενόμενο δεύτερο μέρος της τριλογίας του Σουηδού Niklas Natt och Dag με τον τίτλο «1794» είναι εδώ. Θυμίζουμε ότι το πρώτο μέρος, το περσινό «1793», έφερε τη βαριά σφραγίδα του Βραβείου Σουηδικής Ακαδημίας Αστυνομικής Λογοτεχνίας ως το καλύτερο βιβλίο της χρονιάς στη Σουηδία το 2018. Ακολουθώντας την ίδια προσέγγιση, ο συγγραφέας διαχωρίζει την πλοκή του «1794» σε τέσσερα μέρη, σε τέσσερις ιστορίες που ακολουθούν τις περιπέτειες των κεντρικών ηρώων και συγκλίνουν σ’ ένα δραματικό γκραν φινάλε.

Στο πρώτο μέρος παρακολουθούμε την «εξομολόγηση» του σχεδόν 15χρονου Ερικ Ντε Ρούσουρ, που ζει με τον αδελφό και τον αυταρχικό πατέρα του και νιώθει τα βέλη του φτερωτού θεού για χάρη της συνομήλικής του Λινέα Χαρλότα. Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει το νεαρό ζευγάρι ανοίγουν μια μοναδική έξοδο κινδύνου.

Ο Ερικ θα αναγκαστεί να αναχωρήσει για ένα χρονικό διάστημα στο νησί Σαν Μπαρτελεμί, που θα αποδειχτεί νησί των κολασμένων, έχοντας όμως την προοπτική, αν επιβιώσει και επιστρέψει στη Σουηδία, να έλθει εις γάμου κοινωνία με τη λατρευτή του Λινέα. Οντως, ο ερωτευμένος νεανίας θα καταφέρει να επιβιώσει χάρη στη βοήθεια του μυστηριώδους και αμφιλεγόμενου γαιοκτήμονα Τίκο Σέτον. Πλα φαίνεται να παίρνουν μια ευχάριστη πορεία… μέχρι την πρώτη νύχτα του γάμου του ερωτευμένου ζεύγους.

Στο δεύτερο μέρος εμφανίζεται ο Ζαν Μίκαελ Καρντέλ, ήρωας του «1793», μέλος της Αποσπασμένης Φρουράς, των αποκαλούμενων και «Πατατοκεφτέδων». Ο Καρντέλ θα δεχτεί την επίσκεψη του Ερικ Βίνγκε, αδελφού του Σέσιλ, με τον οποίο είχαν πρωταγωνιστήσει στο «1793». Ομως ο Ερικ είναι διαμετρικά αντίθετος με τον μακαρίτη Σέσιλ. Λίαν ευάλωτος ψυχολογικά, εύθραυστος και κατατρυχόμενος από το σκοτεινό παρελθόν και τα φαντάσματα που περνοδιαβαίνουν με άνεση στον προσωπικό, ζοφερό του κόσμο. Αυτό το παράταιρο και χωρίς ιδιαίτερη ισορροπία δίδυμο θα αναλάβει να εξιχνιάσει την αποτρόπαια δολοφονία μιας δεκαπεντάχρονης νεαρής την πρώτη νύχτα του γάμου της! Καταλαβαίνετε ίσως για ποιά μιλάμε …

Στο τρίτο μέρος, κεντρικό ρόλο διαδραματίζει η Αννα Στίνα Κναπ, χήρα του εμφανιζόμενου στο «1793» Γιούχαν Κρίστοφερ Μπλιξ, η οποία έχει παρουσιαστεί στον ιδιοκτήτη του καπηλειού «Διαβολάκος» ως η χαμένη θυγατέρα του. Η Κναπ θα εκδιωχτεί κακήν κακώς από τον «Διαβολάκο» όταν γίνει αντιληπτή η απάτη της και θα αναγκαστεί να φέρει στον κόσμο τα δίδυμά της, επιβιώνοντας δύσκολα στο δάσος και με τη βοήθεια μιας μυστηριώδους γυναίκας. Οταν της παρουσιαστεί μια ευκαιρία να κερδίσει ένα σεβαστό ποσό, θα χρειαστεί να βρει κάποιον να του εμπιστευτεί τα μικρά της. Και θα καταφύγει στον μόνο κοντινό της άνθρωπο, τον Ζαν Μίκαελ Καρντέλ.

Στο τέταρτο μέρος, οι ιστορίες θα συγκλίνουν με ευρηματικά μαεστρικό τρόπο, οι απαντήσεις θα έρθουν στο φως, τα μυστήρια θα εξιχνιαστούν. Ισως όχι όλα με απόλυτα ξεκάθαρο τρόπο, αλλά κι αυτό είναι μέρος της γοητείας του μυθιστορήματος.
Στη Στοκχόλμη

Η πλοκή τοποθετείται στη Στοκχόλμη του 1794, λίγα χρόνια μετά τη Γαλλική Επανάσταση και τη λήξη του ρωσοσουηδικού πολέμου. Περίπου δύο χρόνια μετά τη δολοφονία του βασιλιά της Σουηδίας Γουσταύου Γ’, με τη λυσσαλέα μάχη των επιγόνων του για τη διαδοχή να μαίνεται μέσα σε ένα κλίμα διαφθοράς και αλληλοσπαραγμού. Η εξουσία κλείνει το μάτι σαν πολύφερνη νύφη και προτρέπει στις διάφορες φατρίες να εξαντλήσουν το βρώμικο και ανήθικο οπλοστάσιό τους για να την κατακτήσουν, με αποτέλεσμα έναν κρυφό, αλλά ανελέητο, πόλεμο που παραλύει ουσιαστικά τη λειτουργία της κοινωνίας.

Οι ήρωες κινούνται σ’ ένα σκοτεινό περιβάλλον, όπου η ανθρώπινη ζωή απαξιώνεται, η άρχουσα τάξη έχει στόχο την προώθηση των συμφερόντων της στο παιχνίδι της εξουσίας. Απολαμβάνει απροκάλυπτα τη δύναμή της, επιδίδεται σε όργια ρωμαϊκού τύπου για να ικανοποιήσει αρρωστημένα βίτσια, εξευτελίζοντας κάθε έννοια ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Οσο για τα λαϊκά στρώματα, παλεύουν να επιβιώσουν μέσα σε ένα ασφυκτικό δίχτυ από ανθυγιεινές συνθήκες διαβίωσης, πορνεία, κλοπές, μέχρι και αναίτιους ακρωτηριασμούς.

Καταχνιά, ανέχεια, εφιαλτική αποτύπωση της δύναμης του ισχυρού, του εξευτελισμού της ανθρώπινης ύπαρξης, της ασύνορης φρίκης που γεννά ένα αρρωστημένο μυαλό καταλήγοντας σε πράξεις που ξεπερνούν τις ανθρώπινες αντοχές.

Ο συγγραφέας έχει δώσει ιδιαίτερη προσοχή στη σκιαγράφηση του προφίλ των ηρώων του. Δουλεμένοι μέχρι την παραμικρή λεπτομέρεια, σε αρπάζουν εκβιαστικά από το χέρι και σε τραβούν ακατανίκητα στην απύθμενη άβυσσο της ψυχής τους. Οπως εύστοχα αναφέρει η Κέλλη Κριτικού είναι «άνθρωποι τρωτοί, διαλυμένοι από τις πληγές τους, παγιδευμένοι στο εφιαλτικό χθες, αιχμάλωτοι των παθών τους, υποχείρια των αξιών που πρεσβεύουν και καλούνται να προδώσουν, καταρρακωμένοι από τα λάθη και τις ερινύες που τους καταδιώκουν, αντιμέτωποι με ζωώδη ένστικτα».

Γρηγόρης Αζαριάδης
Αναδημοσίευση από το "Βιβλιοδρόμιο" της εφημερίδας "Τα Νέα"

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου